تبلیغات
باغچه علم - هورمون ها

هورمون ها:

دستگاه غدد درون ریز، دستگاهی کنترل کننده است که در طولانی مدت عمل می کند. هورمون ها معمولاً در خون ترشّح می شوند و به سوی سلول های هدف جریان پیدا می کنند که در آن جا با چسبیدن به گیرنده های خاصی عمل می کنند. دستگاه غدد درون ریز بر اساس پسخوراند منفی کار می کند.

غده ی هیپوفیز:

هیپوفیز خَلْفی، زایده ای روی هیپوتالاموس است. هورمون های اصلی آن؛ وازوپرسین (مؤثّر در حفظ تعادل بین آب و الکترولیت، یعنی مواد حل شده) و اُکسی توسین (تولید شیر و وضع حمل کردن) هستند. هیپوفیز قُدامی، هورمون های گوناگونی تولید می کند؛ از جمله هورمون های گونادوتروپین که سبب می شوند غدد هورمون هایی را تولید کنند؛ هورمون آدرنوکور تیکوتروپین که قشر غده فوق کلیوی را تحریک می کند، و پرولاکتین که در رفتار تولید مثلی نقش دارد.

هسته ی درونی غده ی فوق کلیوی:

هسته درونی غده ی فوق کلیوی، عمدتاً اپی نفرین تولید می کند. سلول های ترشحی آن، شبیه بافت های پس گرهی دستگاه عصبی سمپاتیک هستند و خودشان به وسیله ی بافت های پیش گرهی عصب دار می شوند. این بخش، پاسخ های اضطراری طولانی مدت تری را به عهده دارد.

قشر غده ی فوق کلیوی:

قشر غدّه ی فوق کلیوی، هورمون های استروئیدی تولید می کند. گلوکر کورتیکوئیدها (کورتیزول) در متابولیسم مواد قندی و واکنش های (استرس) ناشی از فشار روحی دخالت دارند. مینر الوکوتیکوئیدها (آلدوسترون) عمدتاً با تأثیرگذاری روی کلیه ها، تعادل الکترولیتی را تحت تأثیر قرار می دهند. آندروژن ها (تستوسترون) در ویژگی ها و رفتارهای جنسی نقش دارند.

لوزالمعده:

هورمون های لوزالمعده، عبارتند از هورمون های پیتیدی انسولین و گلوکاگن که عوامل کلیدی در کنترل فرآیندهای متابولیسمی هستند.

تخمدان ها:

تخمدان ها، کنترل غدد درون ریز را طی عمل تولیدمثل در زن ها به عهده دارند. هورمون استروژن و پروژسترون با رشد فولیکول ها در دوره ی قاعدگی تولید می شوند و به وسیله ی یک حلقه ی پسخوراند مشتمل بر هیپوتالاموس، غده هیپوفیز، تخمدان ها و رحم کنترل می شوند.

بیضه ها:

بیضه ها، هورمون های آندروژن و عمدتاً تستوسترون را تولید می کنند که اندام های تناسلی اولیه مردانه را متمایز می کند و سبب بروز ویژگی های جنسی ثانویه در مردان می شوند. بیضه ها همچنین هورمون ضد مولری را تولید می کنند که از رشد اندام های تناسلی داخلی زنانه در جنین های مذکر جلوگیری می کند.

غده ی صنوبری:

غدّه صنوبری، ملاتونین ترشح می کند که ریتم های بدنی را با تغییرات فصلی همآهنگ می کند.

هورمون ها

دستگاه غُدد درون ریز (1)، دستگاهی کنترل کننده ای است که در درازمدت اثر می گذارد. (2) هورمون ها در جاهای متعدد بدن، از جمله غدد درون ریز اختصاصاً تولید می شوند. هورمون ها معمولاً در خون ترشّح می شوند و به طرف سلول های هدف جریان پیدا می کنند؛ در آن جا با چسبیدن به گیرنده های خاصی عمل می کنند و همانند ناقل های عصبی، فعالیت سلول ها را تغییر می دهند. هورمون ها می توانند اثر سازمان دهنده (آماده کردن بدن برای رفتارهای خاص) و نقش فعال کننده (راه انداز رفتار) داشته باشند. دستگاه غدد درون ریز بر اساس پسخوراند منفی (3) عمل می کند. مقدار تغییر در سلول های هدف، به غده درون ریز پسخوراند می گردد. اگر تغییر کمتر از حد نیاز باشد، هورمون بیشتری تولید می شود و اگر تغییر بیش از حد نیاز باشد. هورمون کمتری تولید می گردد. مهم ترین هورمون هایی که تأثیر آن ها در فرآیندهای روان شناختی مشخص شده با نوع عملکرد آن ها در جدول - 1 نشان داده شده است.

جدول1. منابع و عملکرد برخی از هورمون ها

غده ی درون ریز

هورمون

کارکرد

هیپوفیز پیشین

هورمون محرک فولیکول

تخم گذاری، اسپرم سازی

هورمون لوتی نایزینگ

رشد اسپرم و تخمک

Tyrutrupyn

ترشح تیروکسین

Adrnukurtykutrupyn

ترشح تیروکسین

هورمون رشد

ترشح کروتیکواستروئید

پرولاکتین

ترشح سوماتومدین، پروتئین سازی
تولید و ترشح شیر

هیپوفیز پسین

Uazuprsyn

حفظ آب، افزایش فشار خود

اکسی توسین

انقباض رحم، تولید شیر

تخمدانه

استروژن ها

ویژگی های ثانویه ی جنسی زنانه، سایق جنسی زنانه، تخمک گذاری حفظ بارداری

بیضه ها

آندروژن ها

ویژگی های ثانویه ی جنسی مردانه، سابق جنسی مردانه، تولید اسپرم

تیرویید

تیروکسین

افزایش میزان سوخت و ساز

پاراتیرویید

کلسیتونین

حفظ کلسیم

قشر غده ی فوق کلیوی

کوتیکواسترویید

استفاده از منابع انرژی، بازدارنده ی ساخت پادتن و التهاب

آلدوسترون

حفظ سدیم

آندروژن ها

ویژگی های جنسی مردانه

استروژن

ویژگی های جنسی زنانه

هسته ی غده ی فوق کلیوی

اپی نفرین

فعال سازی پاسخ های سمپاتیک

پانکراس

انسولین

کاهش قند خون، افزایش ذخیره ی گلوکز پس از تبدیل شدن به چربی

گلوکاگون

افزایش قند خون، تبدیل چربی ذخیره شده به گلوکز


منبع : مهندسی علوم

تاریخ : دوشنبه 24 آذر 1393 | 07:00 ب.ظ | نویسنده : علی عزیزی | نظرات
.: Weblog Themes By VatanSkin :.